HVAC për spitale dhe dhoma të pastra: projektimi për siguri, cilësi të ajrit dhe rezistencë operacionale.

Spitalet dhe dhomat e pastra janë ndër mjediset me kërkesat më të larta për projektimin e HVAC-së.

Në një zyrë, hotel ose objekt banimi, performanca e HVAC-së vlerësohet përgjithësisht përmes rehatisë, cilësisë së ajrit të brendshëm dhe efikasitetit energjetik. Në një spital ose mjedis të klasifikuar të pastër, këto kritere mbeten të rëndësishme, por atyre u shtohen kërkesa më kritike:

• kontrolli i kontaminimit të ajrit;
• marrëdhënie të përcaktuara presioni;
• filtrim i përshtatshëm;
• temperaturë dhe lagështi të kontrolluara;
• funksionim i besueshëm gjatë defekteve të pajisjeve ose të energjisë;
• pastrueshmëri dhe ndërtim higjienik;
• monitorim i vazhdueshëm;
• testim dhe validim i dokumentuar.

Pasojat e një projektimi të dobët mund të shkojnë përtej shqetësimit ose konsumit të tepërt të energjisë. Drejtimi i gabuar i rrjedhës së ajrit, filtrimi i pamjaftueshëm, presioni i paqëndrueshëm ose rregullimet e papërshtatshme të pajisjeve mund të ndikojnë në strategjitë e kontrollit të infeksioneve, në procedurat klinike, në integritetin e produktit, në sigurinë e personelit dhe në pajtueshmërinë rregullatore.

Për këtë arsye, HVAC-ja e spitaleve dhe e dhomave të pastra duhet të zhvillohet si një sistem i integruar sigurie dhe kontrolli mjedisor — jo si një grumbull produktesh kondicionimi.

Spitalet dhe dhomat e pastra nuk janë e njëjta gjë

Termat përdoren ndonjëherë në mënyrë të ndërkëmbyeshme, por ato përshkruajnë kërkesa të ndryshme.

Një spital përmban shumë lloje hapësirash:

• dhoma pacientësh;
• salla operacioni;
• njësi të kujdesit intensiv;
• dhoma izolimi;
• repartet e urgjencës;
• dhoma diagnostikimi dhe imazherie;
• laboratorë;
• farmaci;
• repartet e sterilizimit;
• zyra;
• dhoma pritjeje;
• kuzhina, lavanderi dhe hapësira shërbimi.

Jo të gjitha hapësirat spitalore janë dhoma të pastra të klasifikuara. Çdo hapësirë duhet projektuar sipas funksionit të saj klinik, kërkesave për kontrollin e infeksioneve dhe standardeve të zbatueshme shëndetësore.

Një dhomë e pastër, përkundrazi, është një mjedis i kontrolluar i klasifikuar sipas përqendrimeve të përcaktuara të grimcave në ajër dhe parametrave të tjerë specifikë të projektit. Dhomat e pastra mund të përdoren në:

• prodhimin farmaceutik;
• farmacitë spitalore;
• prodhimin e pajisjeve mjekësore;
• laboratorë;
• bioteknologji;
• elektronikë dhe prodhim me precizion;
• proceset ushqimore dhe industriale të specializuara.

ISO 14644-1 klasifikon pastërtinë e ajrit në dhomat dhe zonat e pastra sipas përqendrimit të grimcave në ajër. Klasifikimi në vetvete nuk përcakton çdo kërkesë mikrobiologjike, kimike apo procesi, prandaj mund të zbatohen standarde shtesë specifike për sektorin dhe vlerësime rreziku. ISO — ISO 14644-1:2015

Pyetja e parë e projektimit nuk është, pra, “Cilën njësi kondicionimi duhet të instalojmë?” Ajo është:

Cilat kushte mjedisore dhe funksione të kontrollit të kontaminimit duhet të mbajë çdo dhomë gjatë punës normale, në kushte jonormale dhe gjatë rikuperimit?

Filloni me një matricë mjedisore dhomë për dhomë

Kërkesat për spitalet dhe dhomat e pastra duhet të përcaktohen veçmas për çdo lloj dhome.

Një matricë e të dhënave të dhomës dhe e kontrollit mjedisor duhet të përcaktojë:

• funksionin e dhomës;
• orët e punës;
• numrin e personave;
• klasifikimin e pastërtisë ose klinik;
• intervalin e temperaturës;
• intervalin e lagështisë;
• sasinë e ajrit të furnizimit;
• kërkesën për ajër të jashtëm;
• rregullimin e ajrit të nxjerrjes ose të kthimit;
• marrëdhënien e presionit;
• fazat e filtrimit;
• kërkesat për filtrim terminal;
• kërkesat për ndërrime ajri ose rikuperim;
• kufizimet e riqarkullimit;
• kërkesat për shkarkimin e ajrit;
• nivelin e rezervës;
• pikat e monitorimit dhe të alarmit;
• regjimin e punës në emergjencë;
• kërkesat për pastrim dhe mirëmbajtje.

Specifikime të përgjithshme si “kondicionim i klasit spitalor” ose “ventilim HEPA kudo” nuk janë të mjaftueshme.

Hapësira të ndryshme mund të kërkojnë strategji krejtësisht të ndryshme të rrjedhës së ajrit. Një sallë operacioni mund të ketë nevojë të mbetet me presion pozitiv në raport me zonat fqinje, ndërsa një dhomë izolimi për infeksione ajrore mund të kërkojë presion negativ. Një dhomë me mjedis mbrojtës mund të kërkojë presion pozitiv të kontrolluar për të mbrojtur një pacient të cenueshëm.

Këto marrëdhënie duhet të përcaktohen përmes detyrës shëndetësore dhe vlerësimit të rrezikut për kontrollin e infeksioneve.

Drejtimi i rrjedhës së ajrit është një funksion parësor sigurie

Presioni nuk është objektivi në vetvete. Objektivi është rrjedha e kontrolluar e ajrit nga një hapësirë në tjetrën.

Sistemi duhet ta drejtojë ajrin:

• nga zonat më të pastra drejt zonave më pak të pastra;
• larg zonave sterile ose të mbrojtura;
• brenda dhomave të destinuara për të përmbajtur rreziqe ajrore;
• larg hapësirave publike ose të pakontrolluara ku kontaminimi mund të përhapet.

Një diferencë presioni e shfaqur nga një sensor ka kuptim vetëm kur mbyllja e dhomës dhe shtigjet e rrjedhës së ajrit e mbështetin drejtimin e synuar.

Projektimi duhet, pra, të koordinojë:

• vëllimin e ajrit të furnizimit;
• vëllimin e ajrit të kthimit dhe të nxjerrjes;
• rrjedhjen nëpër dyer;
• shtigjet e kalimit të ajrit;
• frekuencën e hapjes së dyerve;
• depërtimet në tavan;
• hapjet e instalimeve;
• ajërmbylljen e mbështjellësit;
• funksionimin e dhomës dhe lëvizjen e personelit.

Marrëdhëniet e presionit duhet të verifikohen në kushte reale pune, jo vetëm me të gjitha dyert e mbyllura dhe objektin bosh.

Aty ku kërkohen ajërmbyllje, paradhoma ose kaskada presioni, duhet marrë parasysh edhe sekuenca e funksionimit të dyerve dhe koha e rikuperimit pas hyrjes.

Standardet e ventilimit janë specifike për dhomën

Kërkesat për ventilimin shëndetësor ndryshojnë sipas funksionit të dhomës.

ANSI/ASHRAE/ASHE Standardi 170 përcakton kërkesat e projektimit të sistemeve të ventilimit për objektet shëndetësore, duke mbuluar kontrollin mjedisor për rehatinë, asepsinë dhe erërat. Ai trajton temperaturën, lagështinë, ventilimin, filtrimin dhe marrëdhëniet e presionit në hapësirat e kujdesit ndaj pacientit dhe në hapësirat mbështetëse. ASHRAE — Standardi 170

Projektet në Kosovë duhet të konfirmojnë legjislacionin e zbatueshëm vendor dhe standardet e kërkuara nga autoriteti, investitori, operatori shëndetësor dhe institucioni financues. Standardet evropiane, kombëtare ose ato të njohura ndërkombëtarisht mund të përfshihen në mënyrë kontraktuale, por hierarkia e zbatueshme duhet të deklarohet qartë në bazën e projektimit.

Edicioni më i fundit i miratuar dhe ndryshimet e tij duhet të verifikohen para miratimit të projektit.

Filtrimi duhet të jetë pjesë e një strategjie të plotë

Filtrat me efikasitet të lartë janë të rëndësishëm, por filtrimi në vetvete nuk krijon një dhomë spitalore të sigurt apo një dhomë të pastër në pajtueshmëri.

Strategjia e filtrimit duhet të marrë parasysh:

• cilësinë e ajrit të jashtëm;
• cilësinë e ajrit të riqarkulluar;
• parafiltrimin paraprak;
• mbrojtjen e serpentinave dhe të komponentëve të brendshëm;
• filtrimin përfundimtar;
• filtrimin terminal HEPA ose tjetër me efikasitet të lartë aty ku kërkohet;
• vendndodhjen dhe qasjen te filtrat;
• integritetin e filtrit;
• monitorimin e rënies së presionit;
• procedurat e zëvendësimit;
• trajtimin e sigurt të filtrave të kontaminuar;
• funksionimin e sistemit ndërsa filtrat ngarkohen.

Instalimi i një filtri të klasit të lartë në një njësi trajtimi ajri që rrjedh, që pastrohet me vështirësi ose që lejon anashkalim rreth filtrit nuk siguron performancën e synuar.

Aty ku specifikohet filtrimi terminal HEPA, projektimi duhet të sigurojë qasje dhe kushte për:

• instalimin e filtrit;
• izolimin;
• testimin e integritetit;
• zëvendësimin;
• dekontaminimin ose heqjen e sigurt;
• monitorimin e presionit diferencial.

Klasa e kërkuar e filtrit dhe vendndodhja duhet të rrjedhin nga funksioni i dhomës, vlerësimi i rrezikut dhe standardi i zbatueshëm.

Skema e shpërndarjes së ajrit ka rëndësi

I njëjti vëllim ajri mund të japë performancë shumë të ndryshme të dhomës në varësi të mënyrës se si furnizohet dhe nxirret.

Projektuesit duhet të marrin parasysh:

• llojin e difuzorit;
• shpejtësinë e ajrit të furnizimit;
• rrezen dhe përhapjen;
• diferencën e temperaturës;
• vendndodhjen e kthimeve ose të nxjerrjeve;
• burimet e nxehtësisë;
• pajisjet mjekësore;
• pozicionet e personelit;
• vendndodhjen e pacientit ose të procesit;
• lëvizjen e dyerve;
• pengesat dhe pajisjet e montuara në tavan.

Sallat e operacionit dhe zonat e pastra të specializuara mund të kërkojnë koncepte rrjedhjeje njëdrejtimëshe ose me turbulencë të ulët. Dhoma të tjera shëndetësore mund të përdorin sisteme përzierjeje të kontrolluar.

Rregullimi i zgjedhur duhet të shmangë:

• qarkun e shkurtër mes furnizimit dhe nxjerrjes;
• zonat e ngecura;
• turbulencën e pakontrolluar në zona kritike;
• rrjedhjen e ajrit nga zonat e kontaminuara drejt atyre më të pastra;
• rrymat e ajrit që prekin pacientët ose personelin klinik;
• prishjen e shkaktuar nga ndriçimi, konzollat ose pajisjet mjekësore.

Aty ku performanca është kritike, mund të jetë e përshtatshme analiza kompjuterike e rrjedhës së ajrit, testimi me modele ose vizualizimi fizik.

Kontrolli i lagështisë nuk mund të trajtohet si aksesor

Spitalet dhe dhomat e pastra mund të kërkojnë lagështi të kontrolluar për disa arsye:

• rehatinë e pacientit dhe të personelit;
• stabilitetin e procesit;
• kontrollin e elektricitetit statik;
• mbrojtjen e materialeve dhe të pajisjeve;
• kufizimin e kondensimit;
• kontrollin e kushteve për rritje mikrobiale;
• ruajtjen e klasifikimit të dhomës.

Lagështia duhet vlerësuar në të gjitha kushtet e punës, përfshirë:

• ngarkesën maksimale të lagështisë në verë;
• kushtet e ftohta dimërore;
• frekuentimin e ulët;
• regjimin e reduktuar;
• hapjen e dyerve;
• ndalimin e pajisjeve;
• ndryshimet në sasinë e ajrit të jashtëm;
• ftohjen me ngarkesë të pjesshme.

Një sistem ftohjeje i dimensionuar vetëm për kontroll të temperaturës së ndjeshme mund të dështojë në menaxhimin e ngarkesave latente.

Kontrolli i lagështisë mund të kërkojë:

• zgjedhje të përshtatshme të serpentinës ftohëse;
• ujë të ftohtë me temperaturë të ulët;
• ringrohje;
• dehidratim me desikant ose të specializuar;
• lagështim me avull ose me mjete të tjera higjienikisht të përshtatshme;
• trajtim të dedikuar të ajrit të jashtëm;
• sensorë të saktë dhe sekuenca kontrolli.

Lagështuesit, tabakatë e kullimit, serpentinat dhe sistemet e ujit kërkojnë vëmendje të veçantë për higjienën, qasjen dhe mirëmbajtjen. Uji i ndenjur dhe sipërfaqet e lagura të paqasshme duhet të shmangen.

Pastrueshmëria fillon me ndërtimin e pajisjes

Pajisjet e trajtimit të ajrit që shërbejnë mjedise kritike duhet të zgjidhen për ndërtim higjienik dhe mirëmbajtje të lehtë.

Karakteristikat e rëndësishme mund të përfshijnë:

• sipërfaqe të brendshme të lëmuara;
• materiale rezistente ndaj korrozionit;
• minimizimin e grykave ku mblidhet papastërtia;
• komponentë të qasshëm;
• panele të heqshme;
• kullueshmëri;
• dysheme dhe bashkime kasoni të izoluara;
• rrjedhje të përshtatshme ajri të kasonit;
• performancë të përshtatshme ndaj urave termike;
• izolimin e filtrave;
• ndriçim dhe qasje për inspektim;
• ndarjen mes veprimtarive të shërbimit të pastra dhe të kontaminuara.

Zgjidhjet higjienike të trajtimit të ajrit nga Systemair janë veçanërisht të rëndësishme në këtë fushë.

Systemair e përshkruan gamën e vet Geniox si të projektuar higjienikisht, me rregullime të brendshme të lëmuara e të pastrueshme, ndërtim rezistent ndaj korrozionit dhe opsione konfigurimi të lidhura me kërkesat VDI 6022-1 dhe Eurovent për njësitë higjienike të trajtimit të ajrit. Niveli i saktë i certifikimit dhe konfigurimi duhet verifikuar për njësinë e zgjedhur dhe për projektin. Systemair — Hygienic by Design

Roli i Systemair-it në spitale dhe dhoma të pastra

Brenda një sistemi të integruar HVAC shëndetësor ose për dhoma të pastra, zgjidhjet e Systemair-it mund të mbështesin:

• njësi higjienike të trajtimit të ajrit;
• ventilimin e furnizimit dhe të nxjerrjes;
• konfigurime modulare AHU;
• seksione filtrimi;
• serpentina ngrohjeje dhe ftohjeje;
• rregullime të rikuperimit të nxehtësisë aty ku lejohet;
• ventilatorë dhe aplikime të kontrollit të presionit;
• komponentë të shpërndarjes së ajrit;
• kontrollin e tymit dhe ventilimin e specializuar;
• integrimin e kontrollit dhe të monitorimit.

Për aplikime kritike, konfigurimi i zgjedhur i Systemair-it duhet vlerësuar ndaj:

• certifikimit higjienik;
• rrjedhjes së kasonit;
• anashkalimit të filtrit;
• rezistencës ndaj korrozionit;
• pastrueshmërisë së brendshme;
• rezervës së ventilatorëve;
• qasjes te serpentinat dhe tabakatë e kullimit;
• detyrës së temperaturës dhe të lagështisë;
• fazave të filtrimit;
• rrezikut të kontaminimit të kryqëzuar;
• strategjisë së mirëmbajtjes;
• standardit të zbatueshëm spitalor ose për dhoma të pastra.

Përdorimi i një AHU-je të projektuar higjienikisht nuk e certifikon, në vetvete, objektin e plotë. Kanalet, filtrat terminalë, ndërtimi i dhomës, kontrollet, vënia në punë dhe procedurat e funksionimit duhet gjithashtu të plotësojnë performancën e kërkuar.

Roli i Hisense HVAC

Portofoli ndërkombëtar i Hisense HVAC përfshin sisteme VRF, çiler, pompa nxehtësie, njësi fan-coil, pajisje për trajtimin e ajrit dhe zgjidhje kontrolli. Prodhuesi i identifikon gjithashtu spitalet ndër sektorët e aplikimit për sistemet e veta HVAC. Hisense HVAC

Në varësi të gamës së verifikuar të produkteve dhe të kërkesave të projektit, zgjidhjet e Hisense-it mund të merren parasysh për:

• prodhimin qendror të ujit të ftohtë;
• ngrohjen dhe ftohjen me pompa nxehtësie;
• zonat jokritike të pacientëve dhe ato administrative;
• zyrat dhe hapësirat e personelit;
• hapësirat e pritjes dhe të qarkullimit;
• objektet mbështetëse;
• laboratorët ku kriteret e procesit dhe të ventilimit e lejojnë;
• prodhimin rezervë ose modular të energjisë termike;
• lidhjen me sisteme të dedikuara të trajtimit të ajrit;
• monitorimin qendror dhe integrimin me BMS.

Çilerët ose pompat e nxehtësisë të Hisense-it mund t’u sigurojnë energji termike njësive higjienike të trajtimit të ajrit dhe pajisjeve terminale hidronike. Kjo ndarje lejon që sistemi i kontrollit të kontaminimit nga ana e ajrit të projektohet në mënyrë të pavarur nga impianti qendror i ngrohjes dhe i ftohjes.

Sistemet VRF mund të jenë të përshtatshme për zona të caktuara jokritike, por përdorimi i tyre në hapësira klinike ose të klasifikuara kërkon vlerësim të kujdesshëm të:

• funksionit të dhomës;
• kufizimeve të riqarkullimit;
• kërkesave të filtrimit;
• sasisë së ftohësit;
• qasjes për servis;
• kondensatit;
• pastrimit të pajisjeve;
• rezervës;
• procedurave të kontrollit të infeksioneve.

Një njësi e brendshme standarde për ftohje komforti nuk duhet të përshkruhet si zgjidhje për dhoma të pastra ose për salla operacioni, përveç nëse konfigurimi i plotë është projektuar, dokumentuar dhe validuar posaçërisht për atë përdorim.

Roli i Toshiba Air Conditioning

Toshiba ofron zgjidhje VRF, me rikuperim nxehtësie, me pompa nxehtësie dhe zgjidhje të ngjashme komerciale kondicionimi, të përdorura në shëndetësi dhe në aplikime të tjera profesionale. Materialet zyrtare të Toshiba-s për studime rastesh dhe produkte e identifikojnë shëndetësinë ndër sektorët e mbështetur të aplikimit. Toshiba Air Conditioning — Aplikime dhe studime rastesh

Në varësi të verifikimit teknik, zgjidhjet e Toshiba-s mund të merren parasysh për:

• akomodimin jokritik të pacientëve;
• dhomat e konsultës dhe të ekzaminimit aty ku lejohet;
• hapësirat administrative dhe zyrat;
• ambientet e personelit;
• hapësirat e pritjes dhe të recepsionit;
• objektet mbështetëse;
• ngrohjen dhe ftohjen e laboratorëve të caktuar;
• ngrohjen dhe ftohjen e njëkohshme;
• lidhjen me sisteme të dedikuara ventilimi;
• kontrollet qendrore dhe integrimin me BMS.

Teknologjia VRF me rikuperim nxehtësie e Toshiba-s mund të sigurojë ngrohje dhe ftohje të njëkohshme për zona të ndryshme aty ku kushtet e frekuentimit dhe të fasadës ndryshojnë.

Megjithatë, dallimi mes rehatisë termike dhe kontrollit të kontaminimit duhet të mbetet i qartë. Dhomat kritike spitalore dhe dhomat e pastra të klasifikuara përgjithësisht kërkojnë strategji të dedikuara ventilimi, filtrimi, presioni dhe validimi që tejkalojnë mundësitë e një njësie standarde ftohjeje komforti.

Zbatueshmëria e pajisjeve Toshiba duhet, pra, të konfirmohet dhomë për dhomë.

Një zgjidhje e integruar e ERAM Group

Për spitalet dhe mjediset e pastra, portofoli i përfaqësuar nga ERAM Group mund të zbatohet si një arkitekturë e integruar dhe jo si marka të veçuara që konkurrojnë mes tyre.

Një projekt mund të kombinojë:

• njësi higjienike të trajtimit të ajrit Systemair për ajrin e jashtëm të trajtuar, filtrimin dhe kontrollin e presionit;
• ventilatorë dhe zgjidhje të shpërndarjes së ajrit Systemair për furnizim dhe nxjerrje të kontrolluar;
• çiler ose pompa nxehtësie Hisense HVAC për prodhimin qendror të ftohjes dhe të ngrohjes;
• sisteme VRF Hisense për zonat e përshtatshme jokritike dhe mbështetëse;
• sisteme VRF ose me rikuperim nxehtësie Toshiba për hapësirat e përshtatshme të pacientëve, administrative dhe mbështetëse;
• integrim qendror me BMS për monitorim, alarme dhe menaxhim të energjisë;
• filtrim terminal të dedikuar dhe monitorim presioni për dhomat kritike;
• komponentë të specializuar për dhoma të pastra aty ku kërkohet nga klasifikimi dhe procesi.

Arkitektura përfundimtare duhet të bazohet në detyrën klinike, klasifikimin e dhomave, vlerësimin e rrezikut për kontrollin e infeksioneve, standardet e zbatueshme dhe kërkesat e validuara të performancës.

Preferenca për një markë nuk duhet kurrë të mbizotërojë mbi sigurinë ose pajtueshmërinë e dhomës.

Parandaloni kontaminimin e kryqëzuar përmes zonimit të sistemit

Hapësirat kritike nuk duhet të lidhen pa kriter me sisteme të përbashkëta të ajrit të kthimit.

Strategjia e zonimit duhet të marrë parasysh:

• rrezikun klinik;
• nivelin e pastërtisë;
• presionin pozitiv ose negativ;
• riqarkullimin e lejueshëm;
• kërkesat e nxjerrjes;
• orët e punës;
• kufijtë e mirëmbajtjes;
• kërkesat e izolimit;
• pasojat e defekteve.

Zonat me rreziqe të papajtueshme kontaminimi duhet të ndahen.

Sisteme të dedikuara mund të kërkohen për:

• dhomat e izolimit për infeksione ajrore;
• sallat e operacionit;
• laboratorët;
• farmacitë;
• repartet e sterilizimit;
• morgun ose patologjinë;
• tualetet, hapësirat e ndotura dhe dhomat e mbeturinave;
• dhomat që përmbajnë kimikate ose agjentë biologjikë të rrezikshëm.

Ajri i nxjerrë nga zonat e rrezikshme ose të kontaminuara mund të kërkojë trajtim dhe shkarkim të sigurt. Pozicionet e marrjes dhe të shkarkimit duhet të koordinohen për të parandaluar rithithjen.

Edhe rikuperimi i nxehtësisë duhet zgjedhur me kujdes. Teknologjitë që lejojnë transferim të papranueshëm mes ajrit të nxjerrë dhe atij të furnizimit mund të jenë të papërshtatshme për zona të caktuara rreziku.

Projektoni për punë të vazhdueshme dhe rezistente

Spitalet zakonisht punojnë pa ndërprerje, dhe disa procese në dhoma të pastra nuk i durojnë ndalimet e pakontrolluara.

Projektimi duhet të vlerësojë pasojën e defektit për:

• çilerët dhe pompat e nxehtësisë;
• njësitë e trajtimit të ajrit;
• ventilatorët e furnizimit dhe të nxjerrjes;
• pompat;
• filtrat;
• sensorët;
• kontrollet;
• energjinë elektrike;
• komunikimet;
• burimet e ngrohjes ose të ftohjes.

Masat e rezistencës mund të përfshijnë:

• pajisje në regjim punë/rezervë ose N+1;
• grupe ventilatorësh;
• çiler modularë;
• pompa të dyfishta;
• furnizime elektrike të ndara;
• lidhje me energji emergjente;
• kontroll lokal si zgjidhje rezervë;
• sensorë të tepërt presioni në zonat me rrezik të lartë;
• përshkallëzim të alarmeve;
• izolim të zonave individuale;
• mirëmbajtje pa ndaluar të gjithë sistemin.

Rezerva duhet bazuar në një vlerësim të dokumentuar rreziku. Shtimi i thjeshtë i kapacitetit të tepërt pa një strategji të zbatueshme për defektet dhe izolimin nuk krijon rezistencë.

Kontrollet dhe monitorimi janë pjesë e sistemit të sigurisë

Sistemi i menaxhimit të ndërtesës dhe ai i kontrollit të dhomave duhet të monitorojnë vazhdimisht parametra si:

• presionin e dhomës;
• rrjedhën e ajrit të furnizimit dhe të nxjerrjes;
• temperaturën;
• lagështinë;
• presionin diferencial të filtrave;
• statusin e ventilatorëve;
• pozicionin e klapave;
• statusin e dyerve aty ku është e zbatueshme;
• përqendrimin e grimcave në hapësirat e klasifikuara aty ku kërkohet;
• alarmet e pajisjeve kritike.

Alarmet duhet të jenë:

• të prioritizuara qartë;
• të drejtuara te personeli përgjegjës;
• të regjistruara;
• të lidhura me procedura reagimi;
• të testuara periodikisht.

Sensorët e presionit nuk duhet të instalohen pa një plan për kalibrim, verifikim dhe reagim ndaj alarmeve.

Të dhënat e trendit mund t’i ndihmojnë operatorët të identifikojnë:

• filtra që po degradohen;
• presion të paqëndrueshëm;
• probleme me menaxhimin e dyerve;
• zhvendosje të sensorëve;
• përkeqësim të pajisjeve;
• konsum jonormal energjie.

Siguria kibernetike dhe kontrollet e qasjes së përdoruesve duhet gjithashtu të merren parasysh aty ku sistemet kritike HVAC janë të lidhura me rrjete më të gjera të ndërtesës ose me rrjete servisi në distancë.

Siguria e ftohësit duhet vlerësuar

Aty ku instalohen sisteme me zgjerim të drejtpërdrejtë ose VRF, projektimi duhet të vlerësojë:

• llojin e ftohësit dhe klasifikimin e sigurisë;
• sasinë totale të instaluar;
• vëllimin e dhomës;
• sasinë potencialisht të lirueshme;
• kërkesat për zbulimin e rrjedhjeve;
• funksionet e izolimit ose të tërheqjes së ftohësit;
• ventilimin;
• alarmet;
• qasjen për servis dhe rikuperim të ftohësit.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme në hapësira të vogla, të frekuentuara vazhdimisht ose me pacientë të cenueshëm.

Projektimi i sistemeve me ftohës duhet të ndjekë EN 378, standardet e zbatueshme të produktit, kërkesat e prodhuesit dhe rregulloret vendore. BSI — BS EN 378-1:2016+A1:2020

Për zonat kritike klinike, përveç pajtueshmërisë bazë me sigurinë, duhet vlerësuar edhe ndikimi i mundshëm operacional i rrjedhjes së ftohësit, i mirëmbajtjes ose i izolimit të sistemit.

Efikasiteti energjetik pa kompromentuar sigurinë

Sistemet HVAC të spitaleve dhe të dhomave të pastra mund të jenë intensive në energji për shkak të:

• sasive të mëdha të ajrit të jashtëm;
• punës së vazhdueshme;
• kontrollit të presionit;
• rezistencës së lartë të filtrimit;
• kontrollit të lagështisë;
• ringrohjes;
• rezervës;
• ngarkesave të procesit;
• mundësive të kufizuara për riqarkullim të ajrit.

Masat energjetike mund të përfshijnë:

• ventilatorë dhe motorë me efikasitet të lartë;
• kontroll me shpejtësi të ndryshueshme;
• projektim kanalesh dhe filtrash me rënie të ulët presioni;
• çiler dhe pompa nxehtësie efikase;
• funksionim modular të impiantit;
• optimizim të temperaturave hidronike;
• rikuperim të sigurt të nxehtësisë;
• regjim të reduktuar sipas kërkesës aty ku lejohet;
• rivendosje të presionit;
• monitorim të presionit të filtrave;
• rikuperim të nxehtësisë nga proceset e ftohjes;
• matje të energjisë sipas sistemit dhe repartit.

Strategjitë e regjimit të reduktuar duhet të përdoren vetëm aty ku kërkesat e zbatueshme të dhomës i lejojnë. Drejtimi kritik i rrjedhës së ajrit, kufijtë e lagështisë dhe koha e rikuperimit duhet të mbeten të mbrojtura.

Performanca energjetike duhet optimizuar brenda kufirit të sigurisë — jo duke e dobësuar atë.

Vënia në punë, kualifikimi dhe validimi

Vënia në punë e spitaleve dhe e dhomave të pastra duhet të dëshmojë se sistemi i plotë funksionon siç është synuar.

Procesi mund të përfshijë:

• inspektime të instalimit;
• verifikim të pastërtisë së kanaleve;
• testim presioni dhe rrjedhjeje;
• shpëlarje dhe trajtim uji;
• balancim të ajrit dhe të ujit;
• kontrolle të instalimit të filtrave;
• testim të integritetit HEPA aty ku është e zbatueshme;
• matje të vëllimit të rrjedhës së ajrit;
• verifikim të presionit të dhomës;
• vizualizim të drejtimit të rrjedhës së ajrit;
• testim të temperaturës dhe të lagështisë;
• numërim grimcash;
• testim të rikuperimit të dhomës;
• testim të alarmeve dhe të bllokimeve;
• testim të regjimeve të defektit;
• testim të pajisjeve rezervë;
• testim të energjisë emergjente;
• verifikim pikë-për-pikë të BMS-së;
• testim të performancës sezonale.

Kualifikimi i dhomave të pastra duhet të përputhet me klasifikimin dhe kërkesat e zbatueshme të procesit.

Testimi mund të kërkohet në gjendje të ndryshme pune, si:

• si e ndërtuar;
• në qetësi;
• në punë.

Gjendjet e kërkuara dhe kriteret e pranimit duhet të përcaktohen para ndërtimit, jo pasi instalimi të ketë përfunduar.

Funksionimi dhe mirëmbajtja përcaktojnë performancën afatgjatë

Një objekt i validuar mund ta humbë performancën e vet nëse nuk operohet dhe mirëmbahet siç duhet.

Paketa e dorëzimit duhet të përfshijë:

• vizatimet e miratuara të gjendjes së ndërtuar;
• listat e dhomave dhe të presioneve;
• përshkrimet e kontrolleve;
• regjistrat e testimit dhe të validimit;
• listat e filtrave;
• kërkesat e kalibrimit;
• procedurat e pastrimit;
• procedurat e reagimit ndaj alarmeve;
• planet e mirëmbajtjes parandaluese;
• listat e pjesëve rezervë kritike;
• procedurat e punës në emergjencë;
• regjistrat e trajnimit të personelit.

Punët e mirëmbajtjes në sistemet kritike duhet të planifikohen për të parandaluar kontaminimin dhe për të ruajtur funksionimin e dhomës.

Operatori duhet të dijë:

• cilat hapësira varen nga secila pajisje;
• çfarë ndodh kur prishet një ventilator ose një pompë;
• sa kohë i duhet një dhome për t’u rikuperuar;
• kur një dhomë duhet nxjerrë nga përdorimi;
• kush është i autorizuar të rivendosë alarmet;
• kur kërkohet rivalidimi.

Procesi i rekomanduar i projektit nga ERAM Group

Për spitalet dhe dhomat e pastra, ERAM Group rekomandon qasjen e strukturuar në vijim:

1. Përcaktoni detyrën klinike ose të procesit.
2. Konfirmoni standardet e zbatueshme ligjore dhe teknike.
3. Kryeni vlerësimin e rrezikut për kontrollin e infeksioneve ose të kontaminimit.
4. Përgatitni një matricë mjedisore dhomë për dhomë.
5. Vendosni zonimin dhe marrëdhëniet e presionit.
6. Përcaktoni strategjitë e filtrimit dhe të shpërndarjes së ajrit.
7. Llogaritni ngarkesat e ndjeshme dhe latente.
8. Zgjidhni arkitekturën qendrore të ngrohjes dhe të ftohjes.
9. Zgjidhni pajisjet higjienike të trajtimit të ajrit dhe të ventilimit.
10. Përcaktoni kërkesat për rezervë dhe për energji emergjente.
11. Përcaktoni kontrollet, monitorimin dhe reagimet ndaj alarmeve.
12. Kryeni vlerësimet e sigurisë së ftohësit.
13. Koordinoni arkitekturën, strukturën dhe të gjitha instalimet e ndërtesës.
14. Përgatitni planet e vënies në punë dhe të validimit.
15. Trajnoni operatorin dhe vendosni mirëmbajtjen për gjithë ciklin e jetës.
16. Rivalidoni pas ndryshimeve materiale ose sipas kërkesës së regjimit qeverisës.

Përfundim

HVAC-ja e spitaleve dhe e dhomave të pastra ka të bëjë, në thelb, me rrezikun e kontrolluar.

Një sistem i suksesshëm duhet të ruajë:

• drejtimin e saktë të rrjedhës së ajrit;
• presion të qëndrueshëm në dhomë;
• filtrim të përshtatshëm;
• temperaturë dhe lagështi të kontrolluara;
• sisteme të pastrueshme nga ana e ajrit;
• rezistencë operacionale;
• monitorim të vazhdueshëm;
• performancë të dokumentuar dhe të përsëritshme.

Brenda një zgjidhjeje të integruar, Systemair mund të ofrojë teknologji të projektuara higjienikisht për trajtimin e ajrit, ventilimin dhe shpërndarjen e ajrit. Hisense HVAC dhe Toshiba mund të ofrojnë zgjidhje efikase ngrohjeje dhe ftohjeje për impiantin qendror, për zonat e përshtatshme klinike, për zonat jokritike dhe për hapësirat mbështetëse, në varësi të verifikimit dhomë për dhomë.

Vlera qëndron në kombinimin e drejtë të këtyre teknologjive.

Asnjë produkt, filtër apo markë e vetme nuk e bën një dhomë spitalore ose një dhomë të pastër në pajtueshmëri. Pajtueshmëria dhe siguria vijnë nga projektimi i koordinuar, pajisjet e përshtatshme, instalimi i validuar, funksionimi i disiplinuar dhe mbështetja teknike afatgjatë.

Njoftim teknik

Ky artikull ofron udhëzime të përgjithshme profesionale. Ai nuk zëvendëson një vlerësim rreziku klinik specifik për projektin, një specifikim të kërkesave të përdoruesit për dhoma të pastra, projektim inxhinierik, standard zyrtar, dokumentacion të prodhuesit apo validim nga specialistë të kualifikuar.

Legjislacioni i zbatueshëm, standardet, klasifikimet, parametrat e dhomave dhe kërkesat e autoritetit duhet të konfirmohen veçmas për çdo projekt.

ERAM Group — Zgjidhje të integruara HVAC-R, ventilimi higjienik dhe kontrolli i klimës për objektet shëndetësore, laboratorët dhe mjediset e kontrolluara, të mbështetura nga teknologjitë Hisense HVAC, Toshiba Air Conditioning dhe Systemair.