Sistemet VRF janë ndër zgjidhjet më fleksibile për ngrohjen dhe ftohjen e hoteleve. Ato mundësojnë kontroll individual të temperaturës, efikasitet të lartë sezonal, instalim modular dhe menaxhim të centralizuar.
Megjithatë, në një hotel, projekti nuk duhet të vlerësohet vetëm sipas kapacitetit, efikasitetit dhe kostos fillestare. Një nga çështjet kryesore është siguria e personave në rast të një rrjedhjeje të mundshme të ftohësit.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme në dhomat e hotelit, të cilat janë zakonisht hapësira relativisht të vogla dhe të mbyllura, ku personat mund të jenë në gjumë dhe të mos reagojnë menjëherë ndaj një alarmi ose ndryshimi të kushteve të ambientit.
Seria EN 378 përcakton kërkesat e sigurisë dhe mbrojtjes mjedisore për sistemet frigoriferike dhe pompat e nxehtësisë. Për projektuesin, pyetja kryesore është:
Nëse ndodh një rrjedhje e ftohësit, a mund të tejkalojë përqendrimi i tij kufirin e lejuar në hapësirën më të vogël të shërbyer nga sistemi?
Përgjigjja nuk varet vetëm nga lloji i pajisjes. Ajo përcaktohet nga kombinimi i ftohësit, ngarkesës së sistemit, vëllimit të dhomës, arkitekturës së tubacioneve dhe masave të parashikuara të sigurisë.
Çfarë kërkon realisht EN 378
EN 378 nuk ndalon automatikisht përdorimin e sistemeve VRF në dhomat e hotelit dhe nuk kërkon në çdo rast eliminimin e plotë të ftohësit nga hapësirat e okupuara.
Standardi kërkon që sistemi të projektohet në mënyrë që rreziku për njerëzit, pronën dhe mjedisin të mbahet brenda kufijve të pranueshëm.
Për çdo projekt duhet të vlerësohen:
- klasifikimi i sigurisë së ftohësit;
- ngarkesa totale dhe sasia potencialisht e çlirueshme;
- vëllimi i hapësirës më të vogël relevante;
- kategoria e përdorimit të objektit;
- numri dhe karakteristikat e personave në hapësirë;
- vendndodhja e pajisjeve dhe tubacioneve;
- konfigurimi dhe segmentimi i qarkut;
- detektimi dhe alarmimi;
- izolimi automatik ose rikuperimi i ftohësit;
- ventilimi natyror ose mekanik;
- kërkesat e prodhuesit dhe legjislacioni vendor.
Për këtë arsye, pajtueshmëria me EN 378 duhet të dëshmohet nëpërmjet llogaritjeve dhe dokumentacionit teknik — jo vetëm nëpërmjet përzgjedhjes së një marke ose modeli pajisjeje.
Pse dhoma më e vogël është vendimtare
Në një sistem VRF, ftohësi qarkullon nga njësia e jashtme drejt njësive të brendshme. Në rast të një rrjedhjeje, një sasi e ftohësit mund të shkarkohet në një hapësirë të vetme.
Prandaj, llogaritja nuk duhet të bazohet në sipërfaqen e përgjithshme të hotelit. Duhet të identifikohet hapësira më e vogël në të cilën mund të çlirohet ftohësi sipas skenarit të analizuar.
Projektuesi duhet të përcaktojë:
- Vëllimin efektiv të dhomës.
- Ngarkesën totale të qarkut.
- Sasinë potencialisht të çlirueshme në dhomë.
- Kufirin e zbatueshëm për ftohësin përkatës.
- Masat mbrojtëse që aktivizohen në rast rrjedhjeje.
Nëse kriteri nuk përmbushet, projekti duhet të përshtatet ose të plotësohet me masa shtesë zbutëse.
Si mund të arrihet pajtueshmëria
Në varësi të sistemit dhe konfigurimit, masat mund të përfshijnë:
- zvogëlimin e ngarkesës së ftohësit;
- ndarjen e instalimit në qarqe më të vogla;
- ndryshimin e trasimit të tubacioneve;
- valvula automatike për izolimin e degës së prekur;
- rikuperimin ose kthimin e ftohësit drejt njësisë së jashtme;
- detektorë të rrjedhjes në dhoma;
- alarme zanore dhe vizuale;
- ndalimin automatik të sistemit;
- aktivizimin e ventilimit mekanik;
- përdorimin e një sistemi hidronik, ku në dhoma qarkullon ujë dhe jo ftohës.
Nuk ekziston një zgjidhje e vetme për çdo hotel. Konfigurimi duhet të përzgjidhet sipas madhësisë së objektit, tipologjisë së dhomave, arkitekturës, buxhetit, strategjisë së mirëmbajtjes dhe kërkesave të operatorit.
Zgjidhjet Toshiba për kontrollin e rrezikut të ftohësit
Toshiba ofron sisteme VRF për ndërtesa hoteliere dhe komerciale, si dhe komponentë për detektimin dhe menaxhimin e rrjedhjeve të ftohësit.
Në varësi të serisë dhe konfigurimit të përzgjedhur, zgjidhja mund të përfshijë:
- sensorë të dedikuar për detektimin e ftohësit;
- alarmim lokal dhe qendror;
- valvula për izolimin e degëve të prekura;
- ndalimin e njësive të brendshme;
- funksionin e kthimit të ftohësit drejt njësisë së jashtme;
- integrimin me kontrollin qendror;
- sinjalizimin drejt ventilimit ose sistemeve të tjera të ndërtesës;
- verifikimin e ngarkesës së ftohësit me mjetet përkatëse të përzgjedhjes.
Kjo qasje synon të reduktojë sasinë që mund të çlirohet në një dhomë dhe të aktivizojë automatikisht masat e sigurisë kur detektohet rrjedhje.
Për projektuesin është thelbësore që të përdoren të dhënat reale të projektit: gjatësitë e tubacioneve, diametrat, ngarkesa shtesë, vëllimi i çdo dhome dhe pozicionimi i valvulave e sensorëve.
Pretendimi për pajtueshmëri duhet të konfirmohet për konfigurimin përfundimtar, sipas dokumentacionit teknik të Toshiba-s dhe standardeve të zbatueshme.
Zgjidhjet Hisense VRF për projektet hoteliere
Portofoli Hisense HVAC përfshin sisteme VRF të projektuara për ndërtesa komerciale, hotele dhe projekte me shumë zona.
Sistemet Hisense VRF mund të ofrojnë:
- kontroll individual të temperaturës;
- operim modular;
- menaxhim të centralizuar;
- fleksibilitet në projektimin e tubacioneve;
- funksione rezervë për rritjen e vazhdimësisë së operimit;
- rikuperim të ftohësit për qëllime instalimi ose mirëmbajtjeje në seritë përkatëse;
- integrim me sistemet e menaxhimit të ndërtesës, sipas konfigurimit.
Për përdorimin e një sistemi Hisense VRF në dhomat e hotelit, projektuesi duhet të kontrollojë ngarkesën e ftohësit kundrejt vëllimit të dhomës më të vogël dhe të përcaktojë masat e nevojshme mbrojtëse.
Nëse kërkohen detektim, izolim, ventilim ose funksione të tjera sigurie, këto duhet të projektohen dhe dokumentohen në përputhje me manualet teknike të serisë konkrete, EN 378 dhe kërkesat e tjera të zbatueshme.
Nuk duhet të supozohet se një funksion është i disponueshëm në çdo seri ose konfigurim Hisense. Përzgjedhja përfundimtare duhet të konfirmohet nga ekipi teknik i ERAM Group dhe nga dokumentacioni zyrtar i prodhuesit.
Roli i Systemair: ventilim, trajtim ajri dhe zgjidhje hidronike
Systemair plotëson projektin hotelier në një dimension tjetër kritik: ventilimin, cilësinë e ajrit të brendshëm dhe, kur përzgjidhet një arkitekturë hidronike, shpërndarjen e ngrohjes dhe ftohjes me ujë.
Në varësi të projektit, portofoli Systemair mund të përfshijë:
- njësi për trajtimin e ajrit;
- ventilatorë për furnizim dhe largim ajri;
- ventilim të dhomave dhe hapësirave të përbashkëta;
- ventilim të korridoreve dhe zonave teknike;
- ventilim për banjo dhe ambiente ndihmëse;
- sisteme të kontrollit të presionit dhe menaxhimit të ajrit;
- njësi fan-coil për sisteme hidronike;
- komponentë për shpërndarjen dhe kontrollin e ajrit.
Kur EN 378 ose analiza e rrezikut kërkon ventilim mekanik si masë mbrojtëse, sistemi nuk duhet të trajtohet si një ventilator i izoluar. Duhet të projektohen:
- prurja e nevojshme e ajrit;
- pika e furnizimit dhe largimit;
- pozicionimi i grilave;
- aktivizimi automatik;
- sinjali nga detektori;
- furnizimi elektrik dhe funksionimi gjatë alarmit;
- shkarkimi i sigurt i ajrit;
- ndërveprimi me sistemet e zjarrit dhe BMS-in.
Në projektet ku synohet eliminimi i tubacioneve të ftohësit nga dhomat, mund të analizohet edhe një sistem hidronik me prodhim qendror dhe njësi fan-coil Systemair. Në këtë rast, në dhomat e hotelit qarkullon ujë dhe jo ftohës.
Kjo nuk duhet të emërtohet automatikisht “Hybrid VRF”. Është një arkitekturë hidronike që duhet të projektohet dhe krahasohet me alternativat VRF sipas kërkesave konkrete të objektit.
Tri qasje për projektet hoteliere
Alternativa 1: VRF me ngarkesë brenda kufirit të lejuar
Kjo qasje mund të përdoret kur llogaritja tregon se ngarkesa potencialisht e çlirueshme nuk tejkalon kufirin për hapësirën përkatëse.
Mund të jetë zgjidhja më e thjeshtë, por kërkon:
- llogaritje të dokumentuar;
- ngarkesë të konfirmuar;
- të dhëna të sakta të tubacioneve;
- verifikim për çdo tip dhome;
- kontroll të çdo ndryshimi gjatë instalimit.
Alternativa 2: VRF me masa aktive sigurie
Kur kriteri bazë nuk përmbushet, mund të përdoren masa të tilla si:
- detektimi i rrjedhjes;
- alarmimi;
- izolimi automatik;
- rikuperimi i ftohësit;
- ventilimi mekanik;
- integrimi me kontrollin qendror.
Zgjidhjet VRF të Toshiba-s dhe Hisense-s duhet të përzgjidhen sipas kapaciteteve dhe komponentëve të disponueshëm për serinë konkrete. Systemair mund të ofrojë pjesën e ventilimit dhe trajtimit të ajrit, kur kjo kërkohet nga strategjia e sigurisë.
Alternativa 3: Sistem hidronik pa ftohës në dhoma
Në këtë konfigurim, prodhimi i energjisë termike kryhet në mënyrë qendrore, ndërsa uji shpërndahet drejt njësive fan-coil në dhoma. Njësitë dhe sistemet hidronike Systemair mund të jenë pjesë e kësaj arkitekture, sipas kërkesave dhe disponueshmërisë së produkteve për tregun përkatës.
Kjo qasje:
- eliminon ftohësin nga dhomat;
- përqendron pajisjet kryesore në zonat teknike;
- mund të thjeshtojë analizën e rrezikut për dhomat;
- kërkon projektim të plotë hidraulik;
- kërkon izolim ndaj kondensimit, balancim dhe kontroll të cilësisë së ujit;
- mund të ketë kërkesa më të mëdha për hapësirë teknike dhe boshte instalimesh.
Krahasimi nuk duhet të kufizohet te çmimi fillestar
Një analizë profesionale duhet të përfshijë:
- investimin fillestar;
- efikasitetin energjetik sezonal;
- ngarkesën dhe llojin e ftohësit;
- detektorët dhe valvulat e sigurisë;
- sistemin e ventilimit;
- integrimin me BMS;
- komisionimin dhe testimin;
- kalibrimin periodik të sensorëve;
- mirëmbajtjen gjatë ciklit të jetës;
- disponueshmërinë e pjesëve rezervë;
- ndikimin e ndërhyrjeve në dhomat e okupuara;
- vazhdimësinë e operimit;
- fleksibilitetin për zgjerim ose rinovim;
- kërkesat e ardhshme rregullatore për ftohësit.
Një zgjidhje me kosto më të ulët për pajisjet mund të kërkojë investime shtesë në detektim, izolim, ventilim dhe mirëmbajtje. Në të kundërt, një zgjidhje hidronike mund të ketë investim dhe kërkesa hapësinore më të larta, por të largojë ftohësin nga dhomat dhe të reduktojë kompleksitetin e sigurisë në zonat e okupuara.
Qasja e ERAM Group
ERAM Group e trajton sistemin HVAC të hotelit si një zgjidhje të integruar, jo si një përzgjedhje të izoluar pajisjesh.
Duke kombinuar portofolin e Toshiba, Hisense dhe Systemair, qasja përfshin:
- Analizën e ngarkesave termike dhe kërkesave të komfortit.
- Identifikimin e dhomës më të vogël dhe zonave kritike.
- Llogaritjen e ngarkesës së ftohësit.
- Vlerësimin sipas EN 378 dhe kërkesave të tjera të zbatueshme.
- Krahasimin ndërmjet VRF-së dhe alternativës hidronike.
- Përzgjedhjen e detektimit, izolimit dhe ventilimit kur kërkohen.
- Integrimin e klimatizimit, ventilimit dhe kontrollit.
- Mbështetjen gjatë instalimit dhe komisionimit.
- Planifikimin e mirëmbajtjes dhe shërbimit pas shitjes.
Kjo qasje i mundëson investitorit dhe projektuesit të zgjedhin sistemin mbi bazën e sigurisë, performancës, kostos së ciklit të jetës dhe kërkesave reale të hotelit.
Përfundim
EN 378 nuk kërkon një teknologji ose markë të vetme. Standardi kërkon që rreziku nga ftohësi të identifikohet, llogaritet dhe kontrollohet.
Për një hotel, kjo do të thotë të përcaktohet:
- sa ftohës mund të çlirohet;
- në cilën hapësirë;
- çfarë përqendrimi mund të krijohet;
- cilat masa aktivizohen;
- si do të testohen dhe mirëmbahen ato gjatë gjithë jetës së sistemit.
Toshiba dhe Hisense ofrojnë zgjidhje VRF që mund të projektohen për aplikime hoteliere, ndërsa Systemair plotëson sistemin me ventilim, trajtim ajri dhe alternativa hidronike.
Zgjidhja më e mirë nuk përcaktohet vetëm nga pajisja. Ajo rezulton nga projektimi i integruar i sistemit, llogaritjet e dokumentuara dhe koordinimi ndërmjet klimatizimit, ventilimit, automatizimit dhe operimit të hotelit.
Shënim teknik
Ky artikull ka karakter informues dhe nuk zëvendëson projektin inxhinierik, tekstin zyrtar të standardit, dokumentacionin e prodhuesit ose verifikimin nga specialisti përgjegjës.
Disponueshmëria e funksioneve dhe komponentëve duhet të konfirmohet për modelin, serinë dhe tregun përkatës.
Burime orientuese
- BSI Knowledge — BS EN 378-1:2016+A1:2020
- Toshiba — Detektimi i rrjedhjes së ftohësit
- Hisense HVAC — Produktet dhe zgjidhjet VRF
- Systemair — Produktet dhe zgjidhjet e ventilimit
- EUR-Lex — Rregullorja (BE) 2024/573 për gazrat e fluoruar
ERAM Group — zgjidhje të integruara HVAC për hotele, ndërtesa komerciale dhe projekte komplekse, me portofolin Toshiba, Hisense dhe Systemair. Për këshillim sipas projektit konkret, kontaktoni ekipin tonë teknik në sales@eram-group.net.


